Um tilurð þessarar síðu
Efling dygða í gegnum ljóðmennt er verkefnavefur sem hugsaður er fyrir kennslu í íslensku, ljóðmennt og heimspeki á fyrsta ári í framhaldsskóla (en hentar jafnframt að einhverju leyti á unglingastigi í grunnskóla). Verkefnið hlaut styrk úr Þróunarsjóði námsgagna (253085-1601).
Afurð verkefnisins felst í að þróa og gefa út kennsluefni í ljóðmennt sem hvetur nemendur til dygðus lífernis. Unnið verður með hugtök um dygðir og lesti og samspil skynjunar, tilfinninga og ímyndunarafls. Þannig fæst verkefnið við menntun tilfinninga og miðar að því að styðja við og efla nemendur í leit að hamingju og góðu lífi.
Þessi síða inniheldur rafrænt námsefni fyrir unglinga sem, með aðferðum mannkostamenntunar í gegnum ljóðmennt og heimspekilega samræðu, hefur snertiflöt við dygðahugtök. Þannig er efninu ætlað að efla hæfni nemenda á sviði ljóðmenntar, heimspeki og dygðasiðfræði.
Markmið verkefnisins er að sjálfstæða, skapandi og gagnrýna hugsun í gegnum heimspekilega samræðu og ljóðmennt. Lögð er áhersla á að nemendur öðlist færni í að beita tilteknum verkfærum við ljóðagerð. Jafnframt að nemendur tileinki sér aðferð heimspekilegrar samræðu við að rannsaka spurningar sem vekja áhuga nemenda og ákveðið er að taka fyrir. Skapandi og gagnrýnin hugsun verður best þjálfuð í samræðufélagi jafningja sem skuldbinda sig til að rannsaka sameiginlega þær spurningar sem þeir hafa áhuga á að leita svara við. Það er spennandi og fjölbreytt verkefni að skapa og þróa samræðufélag nemenda í grunn- eða framhaldsskóla. Þegar nemendur læra að semja texta (og uppgötva árangurinn) út frá nákvæmum fyrirmælum, læra þeir að virkja eigin sköpunarkraft. Stutt verkefni með beinum fyrirmælum hafa gríðarleg áhrif á þessa virkni hvort heldur sem nemandinn hefur áður prófað að yrkja ljóð eða ekki. Robert Fisher hefur lýst þróun samræðufélags með samanburði á hegðunarmynstrum sem einkenna hóp sem er að hefja störf sem samræðufélag og hópi sem orðinn er þróað samræðufélag.
Greiningu hans má skoða hér.
Kennarinn leggur fyrir ritlistaræfingar. Nemendur vinna stuttar tímaæfingar og eru hvattir til að lesa upp afraksturinn. Kennarinn gegnir bæði hefbundnu stjórnunarhlutverki, en reynir eftir fremsta megni að ýta undir þátttöku nemenda, þannig að þeir haldi sjálfir umræðunni gangandi og hafi líka visst svigrúm til að stýra stefnu hennar.
Verkefnið hverfist um hlutverk ljóðmenntar fyrir tilfinningalega næmi í menntun og afurð þess er, eins og áður segir, námsefni sem kennarar og uppalendur geta nýtt sér í ofangreindum tilgangi.
Hvað er mannkostamenntun?
Í tímaritinu Hug, 30 (2019), birtist viðtal sem Kristian Guttesen tók við Kristján Kristjánsson.
Kristján er prófessor í mannkostamenntun og dygðasiðfræði og hefur um langt árabil starfað við aðstoðarframkvæmdastjóra Jubilee-rannsóknarmiðstöðvarinnar um mannkosti og dygðir við Háskólann í Birmingham.
Ofangreint viðtal, þar sem meðal annars er fjallað um tilgang mannkostamenntunar og farsæld sem markmið menntunar, má lesa hér.
