Mannkostamenntun og efling dygða í gegnum ljóðmennt: Kennsluefni

English

Kennsluáætlanir

Kennslustundirnar byggja að verulegu leyti á aðferðafræði þeirri sem nefnd er heimspeki með börnum (e. P4C). Kennaranum er bent efni og leiðbeiningar um samræðustjórn í verkefnabanka Félags heimspekikennara, og einkum skrif Brynhildar Sigurðardóttur um Þróun samræðufélags (2013) og ýmsar æfingar í Verkefnabanka Heimspekitorgsins um heimspekilega samræðu.

Kennslustund 1

Heimspeki í ljóðum: Í þessari kennslustund lesum við ljóð eftir Birgittu Jónsdóttur og æfum okkur í heimspekilegri samræðu.

Hæfniviðmið

Kennsluáætlun-/hugmyndir

Námsmat

Kennslustund 2

Lesin verða ljóð um stolt, samkennd og skömm.

Hæfniviðmið

Kennsluáætlun-/hugmyndir

Námsmat

Kennslustund 3

Viðfangsefni kennslustundarinnar eru stríð, reynsla og ást. Út frá ljóðunum sem eru lesin verða unnin einstaklingsverkefni. Ef tími gefst, verður farið í hópverkefni.

Hæfniviðmið

Kennsluáætlun-/hugmyndir

Námsmat

Kennslustund 4

Fjallað verður um stolt. Hver er munurinn á þjóðarstolti og þjóðrembingi?

Hæfniviðmið

Kennsluáætlun-/hugmyndir

Námsmat

Kennslustund 5

Vinnustofa í ritlist. Fjölbreyttum aðferðum er beitt við ljóðagerð og heimspekilega samræðu, sem gerir nemendum kleift að kanna og nýta eigin sköpunarkraft. Þetta felur í sér allt frá ljóðmennt til beitingar heimspekilegra hugmynda.

Hæfniviðmið

Kennsluáætlun/-hugmyndir

Námsmat

Kveikjur

Fyrsta æfingin: Djákninn á Myrká

Kennslustund 6

Vinnustofa í ritlist. Þegar nemendur læra að semja texta (og uppgötva árangurinn) út frá nákvæmum fyrirmælum, læra þeir að virkja eigin sköpunarkraft. Stutt verkefni með beinum fyrirmælum hafa gríðarleg áhrif á þessa virkni hvort heldur sem nemandinn hefur áður prófað að yrkja ljóð eða ekki.

Hæfniviðmið

Kennsluáætlun/-hugmyndir

Námsmat

Hvað eru dygðir?

Mannkostamenntun á rætur að rekja til grískrar heimspeki. Sókrates er gjarnan talinn upphafsmaður vestrænnar siðfræði sem er tilraun til að veita innsýn í hvernig breytni manna lýsir því hvernig lífi þeir lifa. Þannig taldi Sókrates að ef menn leituðu sannleikans yrðu þeir líklegri til að taka góðar ákvarðanir. Vitnað hefur verið til samræðutækni Sókratesar sem bestu kennsluaðferðarinnar sem fyrir finnst enn þann dag í dag (Sigurður Nordal, 1996, bls. 17). framkvæmdadygðir að ytri skapgerð og vitsmunalegar dygðir að innri skapgerð. Þess má geta að áður hefur það tíðkast að kalla mannkostamenntun skapgerðarmennt með vísun til þess að hún fáist við mótun geðshræringa en ljóst er að þessi fjórskipting dygðanna felur í sér flóknara samspil samskipta, hegðunar og ytri og innri skapgerðar en að gefa til kynna að bara sé verið að fást við skapgerðir og geðshræringar. Ef til vill hefði réttnefni mannkostamenntunar verið siðmennt en það hugtak hefur þegar fengið aðra skírskotun í samtímanum, hér á landi.


Mannkostamenntun

Mannkostamenntun á rætur að rekja til grískrar heimspeki. Sókrates er gjarnan talinn upphafsmaður vestrænnar siðfræði sem er tilraun til að veita innsýn í hvernig breytni manna lýsir því hvernig lífi þeir lifa. Þannig taldi Sókrates að ef menn leituðu sannleikans yrðu þeir líklegri til að taka góðar ákvarðanir. Vitnað hefur verið til samræðutækni Sókratesar sem bestu kennsluaðferðarinnar sem fyrir finnst enn þann dag í dag (Sigurður Nordal, 1996, bls. 17).

Hæfniviðmið

Hæfniviðmið eru skilgreiningar á færni, þekkingu og viðhorfum sem nemendur eiga að ná við lok náms, sem styður við skipulagningu náms, kennslu og mats.

Námsmat

Námsmat er tæki til að meta að hve miklu leyti nemandi hafi náð hæfniviðmiðum námsþattar.